Ermeni İsyanı

Sivaslı Murat (Hamparsum Boyacıyan) adında bir Ermeni çete reisi, 500 kadar adamıyla Şebinkarahisar ‘ı basmış, Türk ordusu Doğu Cephesi ‘nin ana ikmal yolu buradan geçtiği için bölgenin stratejik önemi bilinmekteydi, Ermeniler bu bölgeyi ele geçirdikleri takdirde TSK ‘nin ikmal ve geri hizmetleri aksayacak, Rus ordusunun ileri harekatı kolaylaşacaktı.[1] Büyük çoğunluğu bölgenin dışından gelmiş olan 500 kişilik Ermeni çetesi Şebinkarahisar Kalesinde direnişe geçmişti[2] bu direnişe eşkıyalarla birlikte 2000 kadar Ermeni halkta katılmıştı[3] Çeteciler Şebinkarahisar ‘ın Müslüman mahallesini yaktılar. Rastladıkları Türkleri, işkence ler yaparak öldürmeye başladılar. Çevreden toplanmış olan Ermeniler asker ve jandarma müfreze lerine de saldırdılar, isyanın devam ettiği 25 gün zarfında halk ve hükümet yüz binlerce lira zarara uğramış isyan sırasındaki saldırılarda askeri kuvvetlerden ve jandarmadan ikisi subay olmak üzere 84 şehit, 140 yaralı ve Müslüman halktan 30 şehit ve 20 yaralı olmuştur.[4] Bu durum karşısında başka bölgelerden kuvvet tasarruf edilerek Şebinkarahisar ‘a getirilmiş ve Ermeni isyancılar kuşatılmıştır.[5] İsyancı Ermeniler ya teslim olacaklardı ya da kuşatmayı yararak çıkmaya çalışacaklardı, teslim olmayı düşünmeyen isyancı Ermeniler Temmuz’un 3′ünde sabah çok erken bir saatte Huruç hareketine girişerek kuşatmayı yaran isyancı Ermeniler Türk mahallerine saldırdılar Türklerin ve askeri kuvvetlerin karşılık vermesi üzerine mahallelere giremeyip Tamzara ırmağından Kabak Tepe mevkiinden ve Eski Köy sırtlarından Kıllıbaba ormanına kaçmayı başardılar, kaçan isyancı Ermenileri takip etmek için Binbaşı Asım Bey komutasında bir müfreze görevlendirildi. Ama 3-4 gün süren takip neticesinde müfreze isyancı Ermeni çeteleri yakalayamadı.[6]

Kaynaklar
1. ^ İhsan Sakarya; Belgelerle Ermeni Sorunu, Ankara 1984, s.227
2. ^ Askeri Tarih Belgeleri Dergisi , sayı 81, s.161
3. ^ Sarısaman, A.G.M., s.205
4. ^ Ermeni Komitelerinin Amâl ve Hareket-i İhtilâliyesi, s.278-279
5. ^ Sivas’da Kolordu Komutan Vekili Pertev Bey’den 2.4.331 (15.6.1915) tarihli şifre ile 3. Orduya bildirilmiştir. Askeri Tarih Belgeleri Dergisi, SAYI 81, S.161-162
6. ^ ATASE Arşivi, K.311, D.1028/1264, F.3-6,7,9,11 nakleden Sarısaman, A.G.M., s.207-208